wees auditief toegankelijk
Home » Toegankelijkheid

Toegankelijkheid van gebouwen. 

 

NVVS pleit voor betere toegankelijkheid slechthorenden
Geplaatst door Landelijk bureau op 3 juni 2011

Aannemers bij wet verplichten om openbare gebouwen toegankelijk te maken voor slechthorenden. Dat is waar de NVVS-commissie Toegankelijkheid al jaren voor pleit. Samen met de CG-raad roept de NVVS de Tweede Kamer in een onlangs aangeboden petitie op om de toegankelijkheidsregels van het Bouwbesluit te verscherpen en te verduidelijken.

Betere akoestiek en hoorhulpmiddelen
Stemt de meerderheid van de Tweede Kamer in met verduidelijking en aanscherping van bestaande toegankelijkheidsregels, dan belooft dit een verbetering van de toegankelijkheid in openbare gebouwen in Nederland. Bert de Jong, voorzitter van de NVVS-commissie Toegankelijkheid, stelt dat in het huidige Bouwbesluit nog teveel regels staan voor toegankelijkheid die voor meerdere uitleg vatbaar zijn. ‘Het nieuwe Bouwbesluit zou duidelijker moeten zijn over toegankelijkheid voor slechthorenden. Toegankelijkheid voor slechthorenden zou ook expliciet moeten worden genoemd. Dat is nu nog niet zo, waardoor aannemers nog niet bij de wet verplicht zijn om hoorhulpmiddelen te faciliteren in openbare gebouwen, zoals ringleiding en FM-systemen.’ Als dan ook de norm NEN1814, onder andere voor akoestiek, verplicht wordt gehanteerd, dan worden openbare gebouwen in Nederland een stuk toegankelijker voor slechthorenden.

Minister Donner beslist over Bouwbesluit
Op dit moment is het zeer slecht gesteld met de toegankelijkheid voor slechthorenden in de openbare gebouwen, concludeert de voorzitter van de NVVS-commissie Toegankelijkheid. ‘Een Bouwbesluit dat opkomt voor slechthorenden stelt ons beter in staat om betere voorzieningen voor slechthorenden af te dwingen,’ zegt Bert de Jong. ‘Al bijna 20 jaar wijs ik aannemers en de installateurs op het faciliteren van voorzieningen voor slechthorenden. Als de wet die voorzieningen voortaan verplicht stelt, dan krijgen slechthorenden in openbare gebouwen eindelijk dezelfde behandeling als horenden’.

 De NVVS-Gelre Nieuwsbrief jan 2011 is uit; het is een lezenswaardige special over de auditieve toegankelijkheid: een "must-have" voor elke slechthorende!!!  klik op de link: https://acrobat.com/#d=IPsmh7ILuEE3IvpJUFoqSQ_

Voor “rolstoelers” die een gebouw niet binnen kunnen is er de hellingbaan en de automatische deur. Auditief gehandicapten hebben andere voorzieningen nodig, nl:

  • een ringleiding met noodzakelijk een microfoon voor de spreker en minimaal een draadloze microfoon voor de discussies.
  • een goede audio-installatie met voldoende boxen over de zaal; een goede zaalacoustiek, en, net als bij de ringleiding, extra microfoons. Ideaal is natuurlijk als in een zaal zowel een audio installatie als een ringleidingversterker aanwezig zijn. Dit zijn dan de populaire vergaderlocaties, er is altijd wel een slechthorende onder het publiek!
  • niet alleen de ruimte moet toegankelijk zijn. OOk is het fijn als de mensen toegankelijk zijn door langzamer en duidelijk te praten.
  • Balies, loketten, wachtruimten en spreekkamers dienen voor auditief gehandicapten toegankelijk te zijn: diverse hulpmiddelen en voorzieningen zijn noodzakelijk en mogelijk: loketringleidingen; solo-apparatuur op FM basis; kleine ringleidingen of infrarood systeem.
  • Bij een lezing of voordracht: pas Power Point presentatie toe of schakel een schrijftolk/gebarentolk in.
  • Het verdient aanbeveling om bekendheid te geven aan de mogelijkheid die zijn gecreëerd.

De praktijk

Zo’n 30 jaar geleden waren ringleidingvoorzieningen talrijker dan nu. Je had toen nog echte hobbyisten met voldoende technische kennis die van een oude stereoversterker voor weinig geld een ringleiding konden fabriceren (zie voor de verschillende varianten de voetnoot). Pastoors wisten deze technici te vinden als hun kerk of parochiezalen "'toegankelijk" moest worden gemaakt voor de slechthorenden toendertijd. De kwaliteit zal wisselend zijn geweest.

Terwijl er nu wellicht veel meer slechthorenden zijn, zijn de kerken en parochiezalen met ringleiding veelal afgebroken. De nieuwe gebouwen die er kwamen hadden meestal geen ringleiding meer; een kwantitatieve verarming. Anderzijds zijn er nu tegen een behoorlijke prijs veel en goede ringleidingversterkers beschikbaar, met toonregeling en aanpassing aan het volume. Dus als er een ringleiding ligt dan KAN er een heel goede liggen. Het feit dat er nu zo weinig ringleidingen zijn heeft verschillende oorzaken: we waren niet alert om voor onze belangen op te komen, dus om te pleiten voor meer en goede ringleidingen. Bovendien werden we vaak niet echt "'gehoord". Een voorbeeld? Het min of meer vergeten van die passage uit het Bouwbesluit om verplicht een ringleiding aan te leggen in zalen met een openbare functie.

Grote inspanningen op reclame voor stereo muziek in het verleden heeft geleid tot een monopolie van deze systemen. Bij goede en voldoende boxen, in combinatie met een goede zaal-acoustiek en extra microfoons die door het publiek tijdens de discussie aktief gebruikt worden, kan men goed tot zeer goede verstaanbaarheid verkrijgen, bij hoortoestelgebruikers onafhankelijk van het aanwezig zijn van een zg T-stand (luisterspoel) en ook bij mensen met een licht gehoorgebrek maar nog zonder hoortoestel. Een goede audio voldoet uiteraard alleen bij stille omgeving zoals meestal wel het geval zal zijn als een spreker begonnen is. Een ringleiding zal dan alleen door zwaar selchthorenden worden gemist, vooral als er slechte aucoustiek is en veel omgevingsrumoer. Waarom? Omdat slechthorenden niets hebben aan het stereo effect; de afstand tot beide boxen is bij stereo immers belangrijk? In dit geval is mono weergave dus beter! Op dit gegeven is heel handig ingespeeld door Michiel Daniels en Roger Dockx (zie voetnoot); zij zorgden voor mono weergave door slechts op een uitgang een box te koppelen; de tweede uitgang voedde een ringleiding! 

Zoals boven aangegeven wordt het fenomeen ringleiding soms te eenzijdig benaderd. Niet allen mensen met een hoortoestel met zg T stand hebben er iets aan, ook mensen zonder hoorapparaat kunnen er hulp van hebben, door hen een ontvanger te geven met koptelefoon of earhook (als je wel een hoorapparaat hebt, maar geen t-stand).

Bij een kwalitatief goede ringleiding, dus voorzien van een NVVS certificaat, kan men op elke plek in de zaal een goede weergave verwachten. Bij niet gekeurde ringleidingen is het signaal in het centrum van de zaal vaak te zwak; het beste signaal verkrijgt men in een hoek en als men dan de hoek links vooraan neemt dan zit men ook op een goede kijkafstand van de spreker en het evt forum om optimaal lip te lezen. 

Meldt het als de ringleiding ontbreekt, als er geen kenbaarheid aan wordt gegeven, of als hij slecht functioneert. Meldt dit niet alleen aan de zaal eigenaar maar ook aan Hoorwijzer (www.hoorwijzer.nl). De NVVS hoopt dat op den duur dit een positef effect heeft op het aantal en de kwaliteit. Pas na beklag bij de organisatie herinnert het personeel zich soms de aanwezigheid van een ringleiding, dan heb je dus al veel tijd luisterfrustraties gehad. Meldt het dus bij de organisatie vooraf dat je slechthorend bent en dat graag via een ringleiding luistert. Hopelijk zorgt men er voor, maar anders is er misschien nog voldaan aan de variabelen die nodig zijn voor een goed spraakverstaan via de normale audio installatie (zie de beschrijving boven). Helaas de ervaringen leren dat het nog lang gaat duren voor de hellingbaan voor mensen met een hoorprobleem niet meer bestaat. Het is altijd handig goed te anticiperen op de situatie; vooraf maar ook tijdens het zaalbezoek. Je kunt wel zitten wachten tot anderen wat doen, maar "ze"' missen de ervaringskennis, dus dan blijft het bij lapwerk. Jij weet zelf het beste hoe je goed kan spraakverstaan, zo niet probeer er achter te komen wat je verstaancapaciteit is en hoe je dit dan het beste kunt vertalen in goed verstaan. Communiceer daarover met mensen, dan helpen ze je adequaat. Wees dus assertief in het toepassen van boven opgesomde kennis waarbij je optimaal gebruik maakt van de audio technologie. Als laatste redmiddel: leg zelf een leiding in de lokalen waar je veel komt en koppel vooraf een kleine robuste versterker aan de leiding. Dit is een klus van 5 minuten, uiteraard alleen mogelijk voor kleine ruimten of voor een gedeelte ervan.

 Hieronder komen tzt PDF's van documenten om:

  • “in te spreken” bij de Gemeenteraad
  • middels een powerpoint presentatie of een Nieuwsbrief te informeren
  • voor een overzicht van alle gebouwen in deze streek met een men over een goede voorziening voor auditief gehandicapten zie www.WIG/toegankelijkheid toegankelijkheid en voor een landelijk overzicht zie: www.hoorwijzer.nl (zoek en kies).

 

Hoe zou je auditieve toegankelijkheid vorm willen geven?

Standpunt NVVS betreffende toegankelijkheid (WMO)

 Gezien incidentie van slechthorendheid is er altijd wel een slechthorende in de groep: vandaar dat we pleiten voor standaard goede auditieve voorzieningen in openbare ruimten, dit houdt in:

  • Een ringleiding in elke zaal; grote zalen eventueel een lokale ringleiding uitleggen bij voorbeeld in het midden-centrale gedeelte van de zaal omvattend 20% van het aantal zitplaatsen dan wel specifiek zoals een loket ringleiding. Aandacht voor certificering en periodieke controle, inclusief aandacht voor deskundig gebruik
  • Tbv licht slechthorenden, slechthorenden met een hoorapparaat zonder T-stand en slechthorenden die geen voordeel hebben van een ringleiding wordt aanbevolen: een goede geluidsinstallatie in een optimale akoestiek, dwz:
    •  Bij nieuwbouw aandacht voor de bouwverordening
    • Minimaal een gebouw per wijk (zaal in wijkcentrum)
    • Indien geluidsinstallatie ouder dan 15 jaar→vervangen anders optimaliseren (andere boxen?); publieksgedeelte ook voorzien
  •  Personeel instrueren wat betreft:
    • Langzaam en duidelijk praten, aandacht voor medeklinkers
    • Gezicht zo veel mogelijk naar de zaal
    • Schakel achtergrondrumoer uit
    • Ondersteun met sheets waarop tekst + figuren
    • Regelmatige bezoeker die ondanks dit toch nog problemen ondervindt wijzen op: 1) advisering via Oorakel op het gebied van soloapparatuur en 2) het aanvragen van schrijftolkuren via Menzis. Bij grotere bijeenkomsten met opkomst van meer slechthorenden die een schrijftolk nodig kan de organisatie in overleg een gemeenschappelijke tolk regelen, zodat niet iedereen dit zelf moet doen.
    • Ouderen in bejaardenhuizen vragen speciale aandacht ivm beperkte zelfcontrole:
      • Stimuleren van de ontwikkeling van een gebruiksvriendelijke hoorapparaat voor bejaarden: verklikkerlichtje als batterij-index; verhoogde vochtresistentie
      • Op elke afdeling moet hygroscopisch poeder tbv periodiek en accidenteel drogen van het apparaat beschikbaar zijn + instructie
      • Personeel met aandachtspunt slechthorendheid benoemen en specifiek instrueren ivm verhoogd isolatierisico van de bejaarde (instructiemap/folder)

Adequate publiciteit verzorgen voor wijde toepassing van deze instructies

Start landelijke aktie Toegankelijkheid.

Voor veel slechthorenden is het een wens om zonder problemen goed te kunnen horen in openbare ruimten, zoals theaters, congreszalen, etc. De akoestiek is hier soms slecht en ringleiding is niet altijd aanwezig. De NVVS is daarom een landelijke campagne gestart om openbare ruimten met een goede voorziening in kaart te brengen.

De NVVS wil slechthorenden een overzicht bieden van toegankelijke locaties, maar ook inventariseren welke locaties nog niet toegankelijk zijn. De NVVS zal de toegankelijke en ontoegankelijke locaties adviseren over de mogelijkheden, zodat het aantal toegankelijke locaties zal toenemen en de kwaliteit van de voorzieningen zal verbeteren.

Het overzicht van de toegankelijke locaties is te vinden op de website van Hoorwijzer.nl. Via deze website kun je ook je ervaringen delen over de (on)toegankelijke openbare ruimten.