wees auditief toegankelijk
Home » Spraakverstaan/afstand » Ringleiding

RingleidingInitiatief Groen Links; weer geld voor auditieve toegankelijkheid

Raadslid Rachel Gesthuizen verdedigde met succes haar pleidooi om opnieuw jaarlijks 100.000€ vrij te maken voor stimulering van de toegankelijkheid in Nijmegen (2016-2019). Weekblad De BRUG noemt enkele voorbeelden zoals; rolstoeltoegankelijke openbare toiletten in het centrum; het vernieuwen van op-en afritten in de binnenstad en het realiseren van wachtruimten bij bushalten in het centrum. Echter ook wij van NVVS-Gelre hadden onze wensen kenbaar mogen maken. Het potje is dus ook beschikbaar voor verdere stimulering van de auditieve toegankelijkheid. Bent U ergens in een openbare gelegenheid geweest zoals een wijkcentrum, theater of bioscoop en U had moeite met het verstaan, meldt het dan aan ons. Vervolgens gaan we de situatie inventariseren om uiteindelijk een advies door te kunnen spelen. Op termijn is uw probleem dan opgelost. Echter, daarvoor moet U uw ervaringen wel doorgeven én niet alles is op te lossen met een ringleiding. Soms kun je voldoende bereiken met een koptelefoon, solo apparatuur, of nog eenvoudiger een kennis mee nemen die aantekeningen maakt. Is dit te simpel dan is een schrijftolk een optie. Dit alles kan ter sprake komen in een gesprek dat we kunnen hebben op ons binnenkort in te stellen spreekuur. Wilt U een locatie bezoeken of iets plannen waar slechthorenden komen kijk dan op de website van Toegankelijk Nijmegen of op Hoorwijzer/

Ringleiding

Alles over ringleidingen

Een ringleiding zorgt ervoor dat slechthorenden met een hoortoestel, voorzien van een zg t-stand, het geluid van televisie, radio of het geluid in bijvoorbeeld een concertzaal of kerkgebouw kunnen beluisteren.

Het geluidssignaal wordt aangesloten op een ringleidingversterker. Deze versterker zendt het geluidssignaal door een draad (de ring) die in lussen langs plint of plafond is aangelegd. Slechthorenden kunnen hun hoortoestel op de T-stand zetten. Door middel van inductie ontvangt het hoortoestel het signaal uit de ringleiding. Door middel van regelknoppen kunnen de luidheid en de toon optimaal worden ingesteld

Elke individuele luisteraar met een hoortoestel of cochleair implantaat (+ t-stand) kan draadloos gebruikmaken van deze ringleiding. Een mogelijk bezwaar van het ringleidingsysteem is dat het alleen mono geluidsweergave betreft, dat wordt uiteraard sterk bepaald door de hoorhandicap. Via een radiofrequente FM-verbinding kan er ook stereo ontvangen worden.

Het systeem wordt ook in rumoerige omgevingen gebruikt om rondleidingen te kunnen geven waarbij de rondleider spreekt en de rest luistert. Ook in klassikale omgevingen en college- of vergaderzalen wordt het wel gebruikt, dat vraagt om meer interactie waarbij er dus meer microfoons moeten worden toegepast.

De praktijk

Zo’n 30 jaar geleden waren ringleidingvoorzieningen talrijker dan nu. Je had toen nog echte hobbyisten met voldoende technische kennis die met een oude stereoversterker voor weinig geld een “ringleiding” konden fabriceren (zie voor de verschillende varianten de voetnoot). Pastoors wisten deze technici te vinden als hun kerk of parochiezalen "'toegankelijk" moest worden gemaakt voor de slechthorenden toendertijd. De kwaliteit zal wisselend zijn geweest.

Terwijl er nu wellicht veel meer slechthorenden zijn, zijn de kerken en parochiezalen met ringleiding veelal afgebroken. De nieuwe gebouwen die er kwamen hadden meestal geen ringleiding meer; een kwantitatieve verarming. Anderzijds zijn er nu tegen een behoorlijke prijs veel en goede ringleidingversterkers beschikbaar, met toonregeling en aanpassing aan het volume. Dus als er een ringleiding ligt dan KAN er een heel goede liggen (kwalitatieve verbetering). Het feit dat er nu zo weinig ringleidingen zijn heeft verschillende oorzaken: wij slechthorenden waren niet alert om voor onze belangen op te komen, dus om te pleiten voor meer en goed functionerende ringleidingen. Bovendien werden we vaak niet echt "'gehoord". Een voorbeeld? Bouwcommissies vergeten maar al te vaak de specifieke passage uit het Bouwbesluit om verplicht een ringleiding aan te leggen in zalen met een openbare functie.

Grote inspanningen op reclame voor stereomuziek in het verleden hebben geleid tot een monopolie van deze systemen. Bij goede en voldoende boxen, in combinatie met een goede zaalakoestiek, een goede inregeling via een regelpaneel  en extra microfoons die door het publiek tijdens de discussie actief gebruikt worden, kan men ook een redelijk goede verstaanbaarheid verkrijgen, bij hoortoestelgebruikers. Het voordeel bij deze dure optie is dat het ook werkt als je een hoorapparaat hebt zonder een zg T-stand (luisterspoel) en dat mensen met een licht gehoorgebrek maar nog zonder hoortoestel er ook voordeel van hebben, mits men een ringleidingversterker toepast voorzien van een hoptelefoon, earphone of earhook. Een goede audio voldoet uiteraard alleen bij stille omgeving zoals meestal wel het geval zal zijn als een spreker begonnen is. Een ringleiding zal dan alleen door zwaar slechthorenden worden gemist, vooral als er slechte akoestiek is en veel omgevingsrumoer. Waarom? Omdat slechthorenden niets hebben aan het stereo effect  In dit geval is mono weergave dus beter! Op dit gegeven is heel handig ingespeeld door Michiel Daniels en Roger Dockx (zie voetnoot); zij zorgden voor mono weergave door slechts op één uitgang een box te koppelen; de tweede uitgang voedde een ringleiding!

Zoals boven aangegeven wordt het fenomeen ringleiding soms te eenzijdig benaderd. Niet allen mensen met een hoortoestel met zg T stand hebben er iets aan, ook mensen zonder hoorapparaat kunnen er hulp van hebben, door hen een ontvanger te geven met koptelefoon of earhook (als je wel een hoorapparaat hebt, maar geen t-stand).

Bij een kwalitatief goede ringleiding, dus voorzien van een NVVS certificaat, kan men op elke plek in de zaal een goede weergave verwachten. Bij niet gekeurde ringleidingen is het signaal in het centrum van de zaal vaak te zwak; het beste signaal verkrijgt men in een hoek en als men dan de hoek links vooraan neemt dan zit men ook op een goede kijkafstand van de spreker en het evt forum om optimaal lip te lezen.

De NVVS pleit voor een betere auditieve toegankelijkheid; Geplaatst door Landelijk bureau op 3 juni 2011:

Aannemers bij wet verplichten om openbare gebouwen toegankelijk te maken voor slechthorenden. Dat is waar de NVVS-commissie Toegankelijkheid al jaren voor pleit. Samen met de CG-raad roept de NVVS de Tweede Kamer in een onlangs aangeboden petitie op om de toegankelijkheidsregels van het Bouwbesluit te verscherpen en te verduidelijken.

Betere akoestiek en hoorhulpmiddelen

Stemt de meerderheid van de Tweede Kamer in met verduidelijking en aanscherping van bestaande toegankelijkheidsregels, dan belooft dit een verbetering van de toegankelijkheid in openbare gebouwen in Nederland. Bert de Jong, voorzitter van de NVVS-commissie Toegankelijkheid, stelt dat in het huidige Bouwbesluit nog teveel regels staan voor toegankelijkheid die voor meerdere uitleg vatbaar zijn. ‘Het nieuwe Bouwbesluit zou duidelijker moeten zijn over toegankelijkheid voor slechthorenden. Toegankelijkheid voor slechthorenden zou ook expliciet moeten worden genoemd. Dat is nu nog niet zo, waardoor aannemers nog niet bij de wet verplicht zijn om hoorhulpmiddelen te faciliteren in openbare gebouwen, zoals ringleiding en FM-systemen.’ Als dan ook de norm NEN1814, onder andere voor akoestiek, verplicht wordt gehanteerd, dan worden openbare gebouwen in Nederland een stuk toegankelijker voor slechthorenden.

Minister Donner beslist over Bouwbesluit

Op dit moment is het zeer slecht gesteld met de toegankelijkheid voor slechthorenden in de openbare gebouwen, concludeert de voorzitter van de NVVS-commissie Toegankelijkheid. ‘Een Bouwbesluit dat opkomt voor slechthorenden stelt ons beter in staat om betere voorzieningen voor slechthorenden af te dwingen,’ zegt Bert de Jong. ‘Al bijna 20 jaar wijs ik aannemers en de installateurs op het faciliteren van voorzieningen voor slechthorenden. Als de wet die voorzieningen voortaan verplicht stelt, dan krijgen slechthorenden in openbare gebouwen eindelijk dezelfde behandeling als horenden’.

Via deze website en via Nieuwsbrieven pleiten we al jaren voor verbetering van de auditieve toegankelijkheid.  Dit houdt in:

•              Een ringleiding met noodzakelijk een microfoon voor de spreker en minimaal een draadloze microfoon voor de discussies.

•              Als alternatief kan een goede audio-installatie met voldoende boxen over de zaal ook redelijk voldoen, zeker in combinatie met een goede zaalakoestiek en, net als bij de ringleiding, extra microfoons. Ideaal is natuurlijk als in een zaal zowel een audio installatie als een ringleidingversterker aanwezig zijn. Dit zijn dan de populaire vergaderlocaties, er is altijd wel een slechthorende onder het publiek!

•              Niet alleen de ruimte moet toegankelijk zijn. Ook is het fijn als de mensen toegankelijk zijn door langzamer en duidelijk te praten. Geef zelf het voorbeeld! Langzaam en duidelijk spreken kan 40% van de verstaanbaarheid uitmaken.

•              De verstaanbaarheid neemt ook toe met het volume (tot op zekere sterkte uiteraard).

•              Balies, loketten, wachtruimten en spreekkamers dienen voor auditief gehandicapten toegankelijk te zijn: diverse hulpmiddelen en voorzieningen zijn noodzakelijk en mogelijk: loketringleidingen of een “vloermat” met daarin een ringleiding verwerkt.

•              Bij een lezing of voordracht: pas Power Point presentatie toe of schakel een schrijftolk/gebarentolk in.

•              Het verdient aanbeveling om bekendheid te geven aan de mogelijkheid die zijn gecreëerd (stcker, website ed).

Meldt het als de ringleiding ontbreekt of slecht functioneert, geef er ruchtbaarheid aan op de website van de organisatie; door middel van een sticker op de deur. Meldt dit niet alleen aan de zaalbeheerder maar ook aan Hoorwijzer (www.hoorwijzer.nl). De NVVS hoopt dat op den duur dit een positief effect heeft op het aantal en de kwaliteit. Pas na beklag bij de organisatie herinnert het personeel zich soms de aanwezigheid van een ringleiding, dan heb je dus al geruime tijd luisterfrustraties gehad. Meldt het dus bij de organisatie vooraf dat je slechthorend bent en dat graag via een ringleiding luistert. Hopelijk zorgt men er voor, vertrouw er niet te veel op. Vaak hebben andere zaken prioriteit…. Haak niet af als men er niets aan gedaan heeft. Vaak kun je door een half uur eerder komen toch nog zorgen dat de ringleiding aangepast wordt of harder afgesteld wordt zoals jij het graag wil. Soms heeft men toch nog een solo apparaat in de kast liggen; veelal is deze dan niet opgeladen. Eventueel kun je terugvallen op de normale audio installatie (zie de vetgedrukte beschrijving boven). Helaas de ervaringen leren dat het nog lang gaat duren voor de hellingbaan voor mensen met een hoorprobleem niet meer bestaat, door een gebrek aan inlevingsvermogen van de mensen. Het is altijd handig goed te anticiperen op de situatie; vooraf maar ook tijdens het zaalbezoek. Je kunt wel zitten wachten tot anderen wat doen, maar "ze"' missen de ervaringskennis, dus dan blijft het bij lapwerk. Jij weet zelf het beste hoe je goed kan spraakverstaan, zo niet probeer er achter te komen wat je verstaancapaciteit is en hoe je dit dan het beste kunt vertalen in goed verstaan. Communiceer daarover met mensen, dan helpen ze je adequaat. Wees dus assertief in het toepassen van boven opgesomde kennis waarbij je optimaal gebruik maakt van de audio technologie. Als laatste redmiddel: leg zelf een leiding in de lokalen waar je veel komt en koppel vooraf een kleine robuste versterker aan de leiding. Dit is een klus van 5 minuten, uiteraard alleen mogelijk voor kleine ruimten of voor een gedeelte ervan.

Wil je er zelf wat aan doen? Vraag naar de brief om “in te spreken” bij de Gemeenteraad en andere documenten om de politiek bewust te maken dat er wat moet gebeuren (we hoeven natuurlijk niet allemaal zelf het wiel uit te vinden). Voor een overzicht van alle gebouwen in de regio Nijmegen zie het overzicht elders in de tabel, maar ook www.WIG/toegankelijkheid; voor een landelijk overzicht zie: www.hoorwijzer.nl (zoek en kies).