wees auditief toegankelijk
Blog » Super sensors in de hersenen.

Super sensors in de hersenen.

Gepubliceerd op 25 april 2019 17:14

Super sensors voor blinden en doven.
Compenserende reorganisatie van de de hersenen.

• Door Mary Bates bron: Scientific American September 18, 2019,
Kunnen blinden hun gebrek aan zicht compenseren met een beter gehoor of andere hoedanigheden? De muzikale talenten Stevie Wonder en Ray Charles, beiden blind op jonge leeftijd, zijn zo’n voorbeeld dat een gebrek leidt tot uitblinken op een ander gebied.
Aangenomen werd, tot nu toe, dat de optimalisering van de nog functionerende zintuigen aangeleerd is; bij blindheid richt men zich meer op geluidsprikkels en hoe die dan efficiënter te gebruiken. Echter dat leerproces is niet bewezen. Het lijkt erop dat de hersenen zichzelf reorganiseren; het gebied dat normaal functioneel is bij de verwerking van zintuiglijke informatie verliest zijn functie niet; het legt andere verbindingen aan om dienstbaar te zijn aan andere zintuigen. Dit bleek in ieder geval na een studie van de hersenen van doven, zoals gepubliceerd door de Journal of Neuroscience. Prenatale dove mensen bleken het gebied waar men normaal hoort beschikbaar te hebben gemaakt voor visusprocessen. Door neurale reorganisatie bleken deze gebieden tot extra zintuiglijke stimulatie in staat te zijn, meer dan bij een normaal horende.

Dit duidt op neuroplasticiteit, hersenen kunnen zich aanpassen aan de omstandigheden. Er zijn al meer gegevens dat hersenen die een bepaalde zintuigelijke prikkel niet krijgen, zich aanpassen om andere zintuiglijke indrukken wel te kunnen verwerken. Dit noemt men: kruismodale neuroplasticiteit.
Deze bevinding heeft betekenis voor de revalidatie van doven en blinden. De plasticiteit is niet ongelimiteerd. Sommige brainsystemen zijn niet erg plastisch en kunnen experimenteel niet veranderd worden. Andere systemen kunnen dat wel, maar alleen tijdens bijzonder sensitieve periodes, zoals bij taalcursussen. Weer andere systemen zijn zo plastisch dat ze gedurende het hele leven veranderen. Inzicht hierin krijgen zal veel leren over hoe we studeren, normaal, bij doof- of blindheid of na een hersenincident. Ook kan dit leiden tot een betere behandeling van neurodegeneratieve ziekten en dementie.
Helaas is nog niet duidelijk hoe doofheid de auditieve cortex wijzigt. Dierstudies, impliceren dat zowel de visus als de tast een rol zouden spelen in de kruiselings aanpassing van de cortex.
Verder inzicht in deze kruiselingse aanpassing werd onderzocht door C. Karns en N. + M. Dow van de Oregon University. Hoe beïnvloedt doofheid het tast- en visusproces samen? Dit te beantwoorden vroeg een speciale opstelling waarbij vrijwilligers in de fMRI een koptelefoon droegen. Met flexibele slangetjes werden luchtstroompjes in het gezicht geblazen als een tastimpuls. Korte puls visuele stimuli werden gegeven via optische kabeltjes ter plekke van de luchtventieltjes.
Het bleek dat een toegenomen doorbloeding duidt op toegenomen hersenactiviteit. Men richtte zich vooral op de zg Heschl's gyrus, de primaire cortex auditieve cortex.
Het bleek dat dit cortexgedeelte van dove mensen beter reageerde op tast dan op visuele informatie. Op deze manier bleek de tastprikkel hetzelfde resultaat te geven als een auditieve stimulus. Dove mensen bleken een sterkere doorbloeding in dit cortexgebied te hebben na een dubbele lichtflits wanneer de tweede flits gepaard ging met 2 luchtimpulsen; bij normaal horenden was dit niet het geval.
Hoe beïnvloedt kruiselingse plasticiteit het herstel van het gehoor (revalidatie)? Hier werd een figuurlijk, mogelijk niet erg geslaagd, voorbeeld van gegeven: als je als gast een huis van een vriend opknapt, dan voelt die vriend zich naderhand daar ook prettiger. Als die vriend terugkeert, dan wil hij het huis niet meer verhuren. Dit kan bij ouderen met een hoorprobleem spelen en dit zou kunnen verklaren waarom deze mensen maar moeilijk wennen aan een hoorapparaat.
Bij cochleaire implantatie zou het voordeel van kruiselingse reorganisatie in een vroegtijdig stadium weg kunnen vallen. Verwaarloos de “super sensoractiviteit” van de auditieve cortex dus niet.

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.